تشیع زاییده روز سقیفه
22 بازدید
تاریخ ارائه : 4/27/2013 9:40:00 AM
موضوع: کلام

سوال:

آیا تشیع زاییده روز سقیفه است‏؟پاسخ: عده اى چنین تصور کرده اند که در سقیفه گروهى به خلافت ابى بکر رأى داده و گروهى از صحابه پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) از بیعت با وى سرباز زدند و گفتند: ما جز با على (علیه السَّلام) با کسى بیعت نمى کنیم‏ (1) و در همین روز تشیع در مقابل تسنن پدید آمد.
هر چند سرگذشت سقیفه یک واقعه غم انگیز بود و هنوز پیکر مطهر پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) بر زمین بود و بنى هاشم و گروهى دیگر در خانه پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) مشغول غسل و کفن کردن آن حضرت بودند که دو قبیله اوس و خزرج دور هم گرد آمدند تا گوى خلافت بربایند، وقتى ابوبکر و عمر از جریان آگاه شدند، جسد پیامبر را ترک نموده و همراه سه نفر دیگر به سقیفه رفتند و درباره خلافت و رهبرى امت سخن گفتند. قبیله اوس به خاطر این که قبیله خزرج برنده خلافت نباشد، با ابى بکر بیعت کردند و خزرجیان نیز عکس العمل نشان دادند و گفتند: لا نبایع إلّا علیّاً، سرانجام گروه نخست با پیروزى از سقیفه بیرون آمدند، و در نیمه راه و در مسجد مردم را به بیعت دعوت کردند. در همین هنگام، گروهى در خانه على (علیه السَّلام) یا نقطه دیگر اعتصاب نموده، و همگان خواهان امامت و پیشوایى على (علیه السَّلام) بودند و از همان روز تشیع پدید آمد.
ولی باید گفت‏: که اعتصاب آنان اندیشه خلق الساعه اى که نتیجه وقایع آن روز باشد، نبود، آنها به سابقه سفارش هاى پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) بر خلافت على (علیه السَّلام) اصرار ورزیدند و خواستار پیاده شدن وصیت پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) درباره او بودند.
مسعودى در مروج الذهب در حوادث پس از درگذشت پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) مى نویسد: امام على (علیه السَّلام) و گروهى از شیعیان او در منزل وى نشستند و حاضر به بیعت با ابى بکر نشده و خواهان پیشوایى على (علیه السَّلام) بودند.(2) گروهى از صحابه وقتى از بیعت عده اى با ابى بکر مطلع شدند، زبان به اعتراض گشودند، مثلًا سلمان برخاست و گفت: به دنبال سالخوردگان رفتید، و از سرچشمه علم غافل شدید، هرگاه خلافت را در اهل بیت پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) قرار مى دادید، حتى دو نفر هم بر سر آن اختلاف پیدا نمى کردند.(3)
ابوذر وارد مدینه شد و از بیعت سقیفه آگاه گشت، رو به صحابه پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) نمود و به اعتراض گفت: به فرد پایین تر راضى شدید و پیوند رسول خدا (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) را نادیده گرفتید، اگر از اهل بیت او پیروى مى کرد، دو نفر با شما اختلاف نمى کرد.(4) .(5)
اینها نمونه هایى است از کلمات صحابه که از بیعت سقیفه انتقاد کرده اند و خواهان پیشوایى على (علیه السَّلام) شدند. این نوع طرز تفکر زاییده روز سقیفه نبود، بلکه نتیجه آگاهى هاى آنان از سفارش هاى پیامبر (صلَّى اللّه علیه و آله و سلَّم) و پیام هاى او درباره پیشوایى على (علیه السَّلام) بود.1 - طبرى، ج 2، ص 443- 444. 2 - کتاب الوصیة، ص 121. 3 - شرح نهج البلاغه، ابن أبى الحدید، ج 6، ص 43. 4 - ابن قتیبه، الامامة والسیاسة، ج 71 ص 12. 5 - راهنماى حقیقت، شیخ جعفر سبحانی، ص:50 – 52.